GERİ
Kapitone, Altan Gürman
Altan Gürman
Kapitone
1976
Fotoğraf: Hadiye Cangökçe
13.09.2019-27.03.2021

Altan Gürman

Küratör
Başak Doğa Temür

1976’da erken yaşta kaybettiğimiz Altan Gürman’ın (d.1935) 1965’ten ölümüne dek üretmiş olduğu yapıtlarının büyük bir bölümü ve arşivi, eşi Bilge Gürman tarafından yıllarca özenle bir arada tutulup korunduktan sonra, 2013 yılında, misyonlarından biri de Türkiye’de çağdaş sanat üretiminin belleğini tutmak olan Arter’in koleksiyonuna eklendi. Türkiye’de çağdaş sanatın öncülerinden ve yapıtaşlarından biri olarak ancak 2000’li yıllarda sanat tarihi yazımında yerini almaya başlayan sanatçının 11 yıllık üretimi, bu sergide arşivinden bir seçkiyle bir arada sunuluyor.


 


1960’ta İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi (İDGSA) Yüksek Resim Bölümü’nden mezun olan Gürman, 1963–1966 yılları arasında Paris Güzel Sanatlar Yüksek Okulu’nda resim ve özgün baskı konusunda yetkinleşir. 1967’de İDGSA’da asistan olarak göreve başlar ve 1971’de doçent olur. İDGSA’da tüm bölümlerin birinci yıl öğrencilerine ortak bir müfredat öneren ve 1969 yılında faaliyete geçen Temel Sanat Eğitimi Kürsüsü'nün kurucu kadrosunda yer alır ve 1974 yılında başkanı olur.


 


Gürman Paris’te bulunduğu yıllarda resim yapmanın başka yollarını araştırır, el alışkanlıklarını unutmak isteyerek resme yeniden başlar. Ona göre sanat daha az kutsal, yaşama daha yakın olmalıdır. Birkaç istisna dışında yapıtlarını imzalamayı tercih etmeyen Gürman, kabul görmüş ifade biçimlerini, teknikleri sorgularken üretiminde o dönemde Türkiye’de alışılagelmiş malzemeleri tercih etmez. Yapıtlarını seriler halinde adlandırırken, hem kullandığı üretim tekniklerine hem de odaklandığı konulara işaret eder. 

Gürman’ın bu sergide tümüne yer verilen serileri, Paris’te ürettiği 1965 tarihli İstatistik’le başlar. Botanik ve tarıma dair istatistik yayınlarındaki veri ve illüstrasyonlardan yola çıkan sanatçı, bu seride boya fırçasının yanı sıra yeni edindiği harf damgalarını da kullanır. Yine bu süreçte ürettiği ve 1974’te yeniden döneceği Tasarı serisinin ilk üç yapıtında ise Gürman’ın sanatsal pratiğinin neredeyse alfabesini oluşturan kamuflaj, ağaç, tepe, asker ve bulut formları ilk kez karşımıza çıkar. Bu seriyi izleyen Kompozisyon’lara ve eskizlerini daha Paris’teyken çizdiği Montaj’lara ise 1967’de, İstanbul’a döndükten sonra başlar. Gürman’ın yapıtına tehlikeli ve yasak bölgeleri işaretlemek için kullanılan kırmızı-beyaz şeritler, tank kaportasından ödünç alınmış gibi görünen endüstriyel yüzey formları, dikenli teller ve mavi gökyüzü bu iki seride eklenir. Akrilik, tuval, guvaş gibi malzemeler yerlerini endüstriyel selülozik boyaya, ahşaba, dikenli tellere ve kalın kartonlara bırakır. Kesip biçerek, oyup çıkararak, çakarak, boyayı sinek ilacı pompasıyla püskürterek çalışır. Akademik araştırması için bir yıllığına İtalya’ya gittiği 1972’den sonra sanatçının üretimine kolajlar da eklenir. Altan Gürman Arşivi’ndeki bazı eskizler ve Poligon, Asker gibi tamamlamaya fırsat bulamadığı yapıtlar, sanatçının son dönemlerinde üç boyutlu ve mekânsal çalışmalara doğru hazırlandığının ipuçlarını verirler.


 


Sanatçının pratiğine kapsamlı bir bakış sunan sergiye, Altan Gürman’a hem sanat tarihsel açıdan odaklanan, hem de kimi yapıtlarını tek tek ele alan, farklı izlekler takip ederek yeni perspektifler sunan metinlerden oluşan bir yayın eşlik ediyor.


 


Altan Gürman: Türkiye Çağdaş Sanatında Bir Öncü başlıklı serginin Google Arts & Culture sayfasını görüntülemek için tıklayınız.


 


Sergi Rehberi

Altan Gürman
Neo-Klasisizmin Rüyası
1975
Kâğıt üzerine baskı ve selülozik boya ile kolaj, 70 x 50 cm
Arter Koleksiyonu
Fotoğraf: Hadiye Cangökçe

Altan Gürman
Kompozisyon No. 7
1967
Karton üzerine selülozik boya, 72 x 102 cm
Arter Koleksiyonu
Fotoğraf: Hadiye Cangökçe
Altan Gürman
İstatistik
1965
Tuval üzerine akrilik, 47 x 39 cm
Arter Koleksiyonu
Fotoğraf: Hadiye Cangökçe
Altan Gürman
Montaj 6
1967
Tahta üzerine selülozik boya, 170 x 170 x 9,5 cm
Arter Koleksiyonu
Fotoğraf: Hadiye Cangökçe
Yerleştirme Görüntüsü: Altan Gürman, 2019
Fotoğraf: Hadiye Cangökçe

Yerleştirme Görüntüsü: Altan Gürman, 2019
Fotoğraf: Hadiye Cangökçe
Arter üyesi misiniz?
Üyelik programlarına ve üyelik ayrıcalıklarına göz atın
ARTER ÜYESİ DEĞİLİM ARTER ÜYESİYİM
Üye olmak ister misiniz?
Üyelik programlarına ve üyelik ayrıcalıklarına göz atın
ARTER ÜYELİK ÜYE OLMADAN DEVAM ET
Etiketlerle arama yapabilirsiniz
TÜMÜ
8-12 YAŞ
2015
ATÖLYE
CANLI
6-9 YAŞ
SERGİ TURU
FİLM
2018
2012
4-6 YAŞ
2017
SERGİ
2011
9-11 YAŞ
2014
ÇAĞDAŞ SANAT SEMİNERLERİ
ÇOCUK
2020
MÜZİK
DUYU TURLARI
ÇOCUK VE EBEVEYN
2019
DANS
8-11 YAŞ
7-12 YAŞ
TİYATRO
2016
ETKİNLİK
2013
HAREKET ATÖLYELERİ
ÇEVRİMİÇİ
ARTER ARAŞTIRMA PROGRAMI
PERFORMANS
YETİŞKİN
YORUMLAMA ETKİNLİĞİ
2010
REHBERLİ TUR
TARİHE GÖRE
Tümü
Bugün
Yarın
Bu Hafta...
Bu Hafta Sonu
Bu Ay
Ücretsiz etkinlikleri göster
TEMİZLE
UYGULA
Arter duyuru listesine kaydınız alınmıştır.
Lütfen tarayıcınızı en uygun boyuta getiriniz
Bu web sitesinde size daha iyi hizmet sunabilmek için çerez kullanılmaktadır. Kullandığımız çerezleri görüntüleyebilmek ve daha fazla bilgi almak için Gizlilik ve Çerez Politikası sayfasını inceleyebilirsiniz.
x